De Plenda en de executieve functies

Executieve functiesHoe zo leren plannen in de brugklas?
Van mavo 1 tot vwo 6 is plannen noodzakelijk.

De Plenda is ontstaan omdat mijn dochter in de brugklas moeite had om overzicht te houden over al dat huiswerk. De overgang van de basisschool naar de brugklas, nieuwe klasgenoten, huiswerk maken, iedere dag studeren … Dat is best heftig. De Plenda bleek een goede steun in de rug. Maar tot mijn verbazing blijken pubers uit alle klassen baat te hebben bij de Plenda. Ik hoor iedere keer weer hoe belangrijk dat plannen van huiswerk wel niet is.

Studievaardigheden in de bovenbouw

Laatst was ik, i.v.m. de Plenda, op bezoek bij een school waar de bestuurders en begeleiders van onder- en bovenbouw aanwezig waren. Ze vertelden dat zij zich richten op het bijbrengen en onderhouden van studievaardigheden aan alle leerlingen van de school. Vooral de Intern Begeleider vertelde juist in de bovenbouw tegen planproblemen aan te lopen.

Plan

In de brugklas ontwikkelen de leerlingen leerstrategieën die prima werken. Maar in de bovenbouw worden er toch meer en andere dingen van de leerlingen verwacht. Werken die methodes dan nog steeds? Bijvoorbeeld de 5 vwo leerlingen die altijd erg makkelijk hebben geleerd. Zij lopen er tegen aan dat het niet meer lukt om makkelijk voldoendes te halen, omdat de hoeveelheid stof te groot is geworden. Ze zijn gewend de dag voor een toets alle stof door te nemen en zijn daarmee de eerste 3 jaren goed doorgekomen. Ze werken met het korte termijn geheugen. Terwijl, als je heel veel stof krijgt, dat niet meer lukt. Je moet echt eerder beginnen, je werk in blokjes hakken en gaan herhalen, dit om het naar het langetermijn-geheugen te verplaatsen. De IB-er was er van overtuigd dat alle leerlingen hier vroeg of laat een keer achter komen. Is het niet op de middelbare school dan wel op de universiteit.

151204_breinExecutieve functies en schoolsucces

De IB-er gebruikte steeds het woord executieve functies. Dat leren plannen en het opschrijven van huiswerk in een agenda (ipv alles uit magister te lezen) zo belangrijk is voor het ontwikkelen van de executieve functies. Dat deze EF’s in hoge mate je schoolsucces bepalen, meer nog dan intelligentie.

Wat zijn executieve functies?

Het zijn de functies in je brein die het mogelijk maken dat je rationele beslissingen neemt, impulsen beheerst en kunt focussen op wat belangrijk is.

 

  • Taakinitiatie, planning, overzicht.  Meteen aan het werk gaan, weten wat prioriteit heeft
  • Aandacht richten en volhouden. Je aandacht op iets richten betekent dat je prikkels kunt indelen naar belangrijkheid en je dan kunt richten op de meest relevante.
  • Emotieregulatie. Je emoties beheersen.
  • Werkgeheugen. Het werkgeheugen regelt de informatiestromen in je geheugen.
  • Inhibitie. Het vermogen je gedrag te remmen.
  • Zelfinzicht. Je eigen aandeel in gebeurtenissen zien.
  • Cognitieve flexibiliteit. Van aanpak wisselen als de omstandigheden veranderen of als je merkt dat je aanpak niet succesvol is.
  • Time management. Inschatten hoeveel tijd je nodig hebt voor je huiswerk.
  • Organisatie. Informatie en materialen ordenen.
  • Doelgericht gedrag. Doelen formuleren en realiseren zonder je te laten afschrikken.

Ik vond een mooi en duidelijk verhaal over executieve functies.

Quote van de IB-er


Hoe mooi als we pubers deze vaardigheden al leren op de middelbare school. Daar hebben ze op de universiteit, vervolgopleiding en hun verdere carriere en leven plezier van.

151204_dromen